Andere baan zoeken of je huidige werk veranderen?

Misschien kijk je af en toe naar vacatures. Om vervolgens te denken: daar heb ik waarschijnlijk weer hetzelfde. Of je probeert je huidige werk leuker te maken met een nieuw project, een training of een andere rol. Het helpt even, maar de twijfel blijft terugkomen.

Hoe weet je dan of je toe bent aan een andere baan of dat er binnen je huidige werk iets moet veranderen?

Daarvoor moet je helder krijgen wat je zoekt in je werk én onderzoeken hoeveel daarvan in je huidige situatie mogelijk is. Ik kijk daarbij vanuit vier perspectieven: welke positie je wilt innemen, welke waarde je wilt leveren, welke betekenis je wilt toevoegen en in welke context je het beste tot je recht komt.

Die antwoorden vormen samen een kader waarmee je je huidige werk kunt beoordelen. Ook als je nog geen idee hebt welke andere baan je zou willen.

Waarom een andere baan niet vanzelf het antwoord geeft

Als je werk niet meer past, is het logisch om naar vacatures te kijken. Alleen: waarop selecteer je?

Op een bekende functietitel? Een hoger salaris? Een organisatie die er aantrekkelijk uitziet? Voor je het weet kies je opnieuw voor iets waar je goed in bent en waarvoor anderen jou graag willen hebben, zonder te onderzoeken of je het zelf nog wilt.

Veel loopbanen groeien op die manier. Je pakt een kans, doet het goed en krijgt meer verantwoordelijkheid. Dat kan jarenlang goed passen tot je merkt dat je vooral verder bouwt op logische keuzes en verwachtingen van anderen. Andersom kun je ook te lang blijven zoeken naar oplossingen binnen je huidige baan. Omdat je loyaal bent, veel hebt opgebouwd of opziet tegen de onzekerheid van iets nieuws.

Beide mogelijkheden verdienen onderzoek en je hoeft vooraf niet te besluiten of je blijft of vertrekt.

Vier perspectieven om te onderzoeken wat bij je past

In mijn coaching gebruik ik een venndiagram om deze vier perspectieven in samenhang te onderzoeken. Want een interessante functie kan alsnog gaan schuren wanneer je nauwelijks invloed hebt. En een fijne organisatie kan niet alles compenseren als je het dagelijkse werk niet meer wilt doen.

1. Welke positie wil je innemen?

Dit gaat verder dan je functietitel. Het gaat over de rol die je wilt spelen, de verantwoordelijkheid die je wilt dragen en de invloed die je wilt hebben.

Wil je degene zijn die richting bepaalt? Wil je inhoudelijk adviseren, mensen begeleiden of juist zelf iets maken? Waar wil je over meebeslissen en waarop wil je aanspreekbaar zijn?

Je kunt bijvoorbeeld een senior titel hebben, terwijl je vooral uitvoert wat anderen besluiten. Of veel verantwoordelijkheid dragen, zonder het mandaat om daar goed invulling aan te geven.

Onderzoek voor jezelf:

• Waar wil ik verantwoordelijkheid voor nemen?
• Waarover wil ik invloed hebben?
• Welke rol neem ik nu vaak op me, en wil ik die nog?

Kijk vervolgens naar je huidige situatie. Krijg je de positie die je zoekt? Neem je de beschikbare ruimte ook daadwerkelijk in? En heb je uitgesproken wat je wilt?

2. Welke waarde wil je leveren?

Je bent waarschijnlijk in behoorlijk wat dingen goed geworden. Dat betekent niet dat je ze allemaal wilt blijven doen. Misschien ben jij degene die elk vastgelopen project weer op de rit krijgt. Fijn voor de organisatie, maar wil je daar de komende jaren steeds opnieuw voor worden gevraagd?

Je waardepropositie gaat over de combinatie van kwaliteiten, expertise en manier van werken waarmee jij wilt bijdragen.

Vraag jezelf af:

• Voor welke vraagstukken wil ik worden ingeschakeld?
• Welke kwaliteiten en expertise wil ik meer inzetten?
• Wat doe ik goed, maar wil ik minder centraal stellen in mijn werk?

Toets daarna hoe je werkweek er werkelijk uitziet. Kun je de waarde leveren die je wilt leveren? Of gaat een groot deel van je tijd naar taken die je vooral doet omdat je hebt bewezen dat je ze aankunt?

3. Welke betekenis wil je toevoegen?

Wat moet jouw werk voor jou de moeite waard maken?

Dat hoeft geen grote maatschappelijke missie te zijn. Het kan gaan om ingewikkelde zaken begrijpelijk maken, een team beter laten samenwerken, betrouwbare systemen bouwen of klanten helpen om betere beslissingen te nemen. Het gaat erom dat jij de bijdrage belangrijk vindt.

Onderzoek:

• Voor wie wil ik verschil maken?
• Welk resultaat geeft mij voldoening, ook als niemand me ervoor complimenteert?
• Waar wil ik aan bijdragen, en waaraan steeds minder?

Kijk dan naar je huidige werk. Is die bijdrage er? Zie je wat jouw werk oplevert? Of besteed je veel energie aan resultaten waar je zelf weinig achter staat?

Soms is de betekenis uit beeld geraakt. Soms is het werk zelf veranderd. Dat vraagt om een ander gesprek.

4. In welke context kom je tot je recht?

Hetzelfde werk kan bij de ene organisatie goed passen en bij de andere voortdurend energie kosten. Denk aan de manier van leidinggeven, het tempo, de samenwerking, de ruimte om besluiten te nemen en hoe er met fouten wordt omgegaan.

‘Ik wil meer autonomie’ is daarbij nog vrij algemeen. Wil je zelf bepalen hoe je een resultaat bereikt? Minder afstemming? Of de bevoegdheid om besluiten te nemen zonder steeds toestemming te vragen?

Maak concreet:

• Welke omstandigheden helpen mij om goed te werken?
• Welke manier van samenwerken en leidinggeven past bij mij?
• Waar ben ik me voortdurend aan het aanpassen, en wat kost dat?

Wees ook eerlijk over de combinatie die je zoekt. Veel vrijheid én vooraf volledige duidelijkheid over alles gaan niet altijd samen. Welke spanning kun je dragen? En welke voorwaarde is voor jou essentieel?

Leg je antwoorden naast je huidige werk

Je hoeft eerst geen perfect zelfbeeld te hebben. Begin met wat je nu kunt benoemen en gebruik je dagelijkse werk om dat verder te onderzoeken.

Maak voor ieder perspectief drie kolommen:

Schrijf bij ‘hier schuurt het’ meer op dan ‘ik mis uitdaging’. Bijvoorbeeld: ‘Ik besteed het grootste deel van mijn week aan afstemming, terwijl ik juist complexe inhoudelijke vraagstukken wil oplossen.’

Daar kun je iets mee bespreken. En je kunt onderzoeken of het een tijdelijke situatie is, bij je functie hoort of kenmerkend is voor de organisatie.

Kijk vervolgens per knelpunt: wat kun je zelf veranderen, waarvoor heb je medewerking nodig en wat ligt redelijkerwijs buiten je invloed?

Een mismatch of ruimte die je nog niet gebruikt?

Stel, je wilt meer richting geven, maar wordt vooral betrokken wanneer besluiten al genomen zijn. Misschien biedt je functie onvoldoende ruimte. Misschien weet je manager niet dat je eerder betrokken wilt worden. Misschien wacht je zelf tot iemand jou uitnodigt.

Je hoeft niet te raden welke verklaring klopt. Je kunt bespreken bij welke besluiten je wilt aansluiten, welke bijdrage je wilt leveren en wat daarvoor nodig is. Daarna zie je of er daadwerkelijk iets verandert.

Dit is een illustratieve situatie, maar het onderscheid is belangrijk: een andere baan zoeken vraagt iets anders dan beschikbare ruimte leren innemen. Tegelijkertijd hoef je een onwerkbare situatie niet eindeloos te blijven repareren. Als verantwoordelijkheden en bevoegdheden structureel uit balans blijven, of noodzakelijke aanpassingen telkens worden afgehouden, telt dat mee in je afweging.

Wanneer wordt een andere baan een serieuze optie?

Een andere functie of werkgever wordt een logische richting om te verkennen wanneer belangrijke onderdelen van jouw gewenste werk structureel onvoldoende passen en er weinig reële ruimte voor verandering is.

Bijvoorbeeld wanneer je de kern van het werk niet meer wilt doen. Wanneer de bijdrage die jij belangrijk vindt nauwelijks onderdeel van de functie kan zijn. Of wanneer de manier waarop de organisatie werkt botst met wat jij nodig hebt om goed te functioneren.

Je kunt tijdens dat onderzoek al met mensen buiten je organisatie praten. Zo ontdek je welke andere mogelijkheden er zijn en toets je je verwachtingen aan de praktijk. Salaris, gezin en zekerheid horen bij die afweging. Het zijn reële voorwaarden om mee te nemen. Onderzoek welke financiële ruimte en voorbereiding je nodig hebt, zodat een eventuele overstap ook uitvoerbaar wordt.

Wat als je het begrijpt, maar nog steeds niet kiest?

Misschien kun je de vragen goed beantwoorden, maar merk je dat je je antwoorden meteen afzwakt.

Je wilt meer invloed, maar vindt dat je niet moet zeuren. Je wilt andere expertise inzetten, maar voelt je verantwoordelijk voor het werk dat je nu doet. Je ziet mogelijkheden, maar blijft wachten tot je zeker weet dat het de juiste zijn.

Dan is het waardevol om te onderzoeken hoe je keuzes maakt. Welke rol spelen loyaliteit, erkenning of zekerheid? Wat hebben die je gebracht? En hoeveel gewicht wil je ze vanaf nu geven?

Daar werken we in mijn coaching ook aan. We onderzoeken je antwoorden, toetsen aannames en vertalen wat je ontdekt naar gesprekken en stappen in je werk. Vervolgens kijken we wat er gebeurt wanneer je iets anders doet.

Je hoeft vooraf niet te weten of je weg wilt. Wel mag je serieus nemen dat je iets wilt onderzoeken.

In Van aanpassen naar kiezen begeleid ik ervaren IT- en Businessprofessionals bij dat onderzoek. Wil je bespreken waar het bij jou schuurt? Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek.

Wil je eerst zelf onderzoeken of je werk nog past bij wie je bent, doe dan de gratis Loopbaanverkenning. Onderzoek wat aansluit en waar het schuurt: in je rol, je bijdrage en de omgeving waarin je werkt. Je krijgt 12 stellingen · het kost je circa 5 minuten · en je krijgt direct je uitkomst.