Wat wél werkt als je vastzit in je loopbaan (zonder roekeloos te worden)

Blog 3 in de reeks over loopbaaneigenaarschap voor IT & Business-professionals

De eerste blog ging over de gouden kooi — het moment waarop je beseft dat je loopbaan is gegroeid rondom veiligheid, niet rondom richting. De tweede ging over positie innemen: het besluit dat jij aan het stuur wilt staan in plaats van te laten bepalen waar je terechtkomt.

Maar positie innemen verandert op zichzelf nog niets. Je kunt precies weten wat er niet meer klopt, je kunt beslissen dat het anders moet, en tóch maanden later op dezelfde plek staan. Dat is wat er gebeurt als intentie niet wordt omgezet in actie.

Daar begint het echte werk. En dat werk heet eigenaarschap nemen.

Eigenaarschap is geen houding, het is gedrag

Het woord eigenaarschap klinkt groot en wellicht is het ook wel een ‘jeukwoord’ geworden, maar in de praktijk van loopbaancoaching is het eigenlijk gekoppeld aan een heel concrete vraag: als ik aan het stuur sta, wat vraagt dat vandaag van mij?

Veel IT & Product-professionals die ik spreek maken eigenaarschap te groot. Ze denken dat het betekent: direct kiezen tussen blijven of vertrekken, hun zekerheid op het spel zetten, of een radicale koerswijziging aankondigen richting hun manager. Dat is niet wat volwassen eigenaarschap vraagt — en het is ook niet wat effectief is.

Eigenaarschap vraagt beweging. Geen sprong, geen alles-of-niets-beslissing, maar zichtbare stappen die laten zien dat jij richting geeft aan je loopbaan. En de manier waarop je die stappen zet, is door te experimenteren.

Waarom experimenteren de sleutelstap is

Als je aan het stuur staat, hoef je de eindbestemming niet volledig uitgetekend te hebben. Je moet wel bereid zijn het stuur daadwerkelijk te gebruiken. Experimenteren is de manier waarop je onderzoekt of jouw nieuwe richting klopt — niet in theorie, maar in de praktijk van je werk.

Zonder experimenten blijft eigenaarschap een voornemen. Met experimenten wordt het gedrag. Niet in je hoofd, niet in een notitieboek, maar in gesprekken met je manager, in hoe je je bijdrage positioneert in je team, in de keuzes die je maakt over waar je je energie in stopt.

Dat klinkt eenvoudig. Toch is dit precies het punt waarop veel professionals jarenlang blijven hangen.

Wat een experiment écht is — en wanneer je jezelf voor de gek houdt

Een goed experiment heeft drie kenmerken: het raakt je huidige realiteit, het maakt iets zichtbaar naar buiten, en het heeft consequentie(s). Dat laatste is cruciaal.

Wat géén experiment is, ook al voelt het soms productief: nog maanden blijven nadenken zonder iets te veranderen in hoe je je werk doet; blijven onderzoeken wat er “allemaal mogelijk is” zonder ergens zichtbaar voor te gaan staan; gesprekken voeren waarin je voorzichtig blijft aftasten maar niets uitspreekt over wat jij wél en niet meer wilt. Dit zijn vaak intelligente manieren om risico te vermijden. Ze voelen als bewegen, maar ze zijn het niet.

Een écht experiment ziet er anders uit. Je spreekt in een overleg expliciet uit waar jouw toegevoegde waarde ligt — en waar niet. Je stopt met taken die niet passen bij de richting die je kiest, ook als dat weerstand oplevert. Je start een initiatief dat beter aansluit bij hoe jij wilt bijdragen. Je onderzoekt een andere rol, maar koppelt dat aan concrete gesprekken of meeloop momenten — niet aan nog meer denkwerk.

Dit is dus niet roekeloos. Maar het is ook niet veilig op de automatische piloot want je hebt echt iets te doen.

Veiligheid mag blijven — maar jij bepaalt

Je hoeft je hypotheek niet op het spel te zetten. Je hoeft niet morgen ontslag te nemen of te springen zonder vangnet. Maar veiligheid mag niet langer degene zijn die beslist.

Er is een wezenlijk verschil tussen “ik kies ervoor om voorlopig te blijven” en “ik blijf omdat bewegen spannender voelt dan blijven.” Het eerste is eigenaarschap. Het tweede is uitstel — en dat onderscheid is precies wat veel loopbaantrajecten missen.

Wanneer jij richting bepaalt, kan veiligheid ondersteunend worden in plaats van leidend. Maar dat vraagt dat je bereid bent de inzichten op te doen die daarvoor nodig zijn, ook als die confronterend zijn.

Waarom dit een proces is en geen quick fix

Dit is precies waarom ik niet werk met losse sessies of snelle antwoorden. Echt eigenaarschap nemen betekent: helder krijgen wat je intern tegenhoudt, expliciet maken waar jij professioneel voor staat, dat vertalen naar concreet gedrag, gericht experimenteren, en bijsturen wanneer het schuurt.

Dat proces vraagt tijd en structuur. Daarom werk ik in een traject van ongeveer vier maanden, met zes logisch opgebouwde 1-op-1 sessies. We beginnen bij bewustwording, brengen scherpte in je positie, en daarna ga je experimenteren — gericht, doordacht en niet langer uitgesteld. Niet omdat het ingewikkeld moet zijn, maar omdat duurzame loopbaanverandering niet ontstaat uit één moedige beslissing.

Is dit jouw moment?

Yes, als je niet meer kunt doen alsof het wel meevalt. Je niet wilt blijven optimaliseren binnen een kader dat niet meer klopt. Je bereid bent verantwoordelijkheid te nemen voor je volgende stap, ook als dat betekent dat je iets moet uitspreken of veranderen.

Dan is dit een duidelijk teken.

Als je wilt onderzoeken waar jij nu staat, wat je tegenhoudt en welke experimenten voor jou passend zijn, is een intakegesprek een logisch begin. Geen quick fix, wel helderheid, richting en een eerste stap naar eigenaarschap dat écht van jou is.

[Plan een loopbaanstrategie gesprek in via mijn agenda →

Petra Heesink is loopbaancoach voor IT & Business-professionals bij Mind Body Flow Coaching. Ik werk met mid-career professionals die succesvol zijn maar zich afvragen of hun loopbaan nog de hunne is.